Nie każda przerwa w prowadzeniu firmy musi oznaczać jej zamknięcie. Jeśli przejściowo nie masz zleceń, planujesz dłuższy wyjazd albo zastanawiasz się nad etatem, możesz zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą zamiast wykreślać ją z rejestru. Zawieszenie wpisane do CEIDG zwalnia Cię na ten czas ze składek ZUS i zaliczek na podatek, a firma pozostaje gotowa do wznowienia w dowolnym momencie. Wyjaśniamy, kto może zawiesić działalność, jak to zrobić i o jakich obowiązkach trzeba pamiętać.
Kto i na jak długo może zawiesić działalność
Działalność wpisaną do CEIDG możesz zawiesić pod jednym podstawowym warunkiem — nie zatrudniasz pracowników na umowę o pracę (a także na podstawie powołania, wyboru, mianowania czy spółdzielczej umowy o pracę). Umowy zlecenia i umowy o dzieło nie są przeszkodą. Jeśli masz pracowników etatowych, przed zawieszeniem musisz rozwiązać z nimi umowy. Wyjątek dotyczy osób przebywających na urlopach macierzyńskich, rodzicielskich i wychowawczych.
Powód zawieszenia może być dowolny, a firmę możesz zawiesić na okres nie krótszy niż 30 dni, również bezterminowo i dowolną liczbę razy. We wniosku możesz od razu wskazać datę wznowienia — wtedy działalność odwiesi się automatycznie — albo zostawić termin otwarty i wznowić firmę, gdy będziesz gotowy.
Jak zgłosić zawieszenie
Zawieszenie jednoosobowej działalności zgłaszasz wyłącznie do CEIDG — online na Biznes.gov.pl albo w urzędzie gminy na formularzu CEIDG-1. Nie musisz osobno zawiadamiać ZUS ani urzędu skarbowego; CEIDG sama przekaże informację do ZUS, naczelnika urzędu skarbowego oraz GUS. Na podstawie tego zgłoszenia ZUS automatycznie sporządzi dokumenty wyrejestrowujące Cię z ubezpieczeń. Data rozpoczęcia zawieszenia może być wcześniejsza, taka sama lub późniejsza niż dzień złożenia wniosku.
ZUS i ubezpieczenie zdrowotne w czasie zawieszenia
Przez cały okres zawieszenia nie podlegasz ubezpieczeniom w ZUS i nie płacisz żadnych składek — ani społecznych, ani zdrowotnej. Warto jednak dobrze zaplanować datę. Jeśli zawiesisz firmę w trakcie miesiąca, zapłacisz pełną składkę zdrowotną za ten miesiąc, a składki społeczne proporcjonalnie do liczby dni, w których działalność była aktywna.
Pamiętaj też o zdrowiu. Prawo do świadczeń z NFZ wygasa po 30 dniach od ustania ubezpieczenia zdrowotnego. Jeśli w czasie zawieszenia nie masz innego tytułu do ubezpieczenia (np. etatu czy zlecenia), warto zgłosić się dobrowolnie do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ. Możesz też przystąpić dobrowolnie do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego, by nie tracić ciągłości — nie możesz natomiast opłacać ubezpieczenia chorobowego ani wypadkowego.
Podatki, VAT i księgowość
Za okres zawieszenia nie wpłacasz zaliczek na podatek dochodowy ani ryczałtu — niezależnie od formy opodatkowania. Zwolnienie nie obejmuje jednak zobowiązań powstałych przed zawieszeniem: zaliczkę za przychód uzyskany przed przerwą musisz zapłacić w normalnym terminie. Co istotne, zawieszenie nie zwalnia z rocznego zeznania PIT — składasz je nawet wtedy, gdy przez cały rok firma była zawieszona i nie osiągnęła żadnego przychodu.
W okresie zawieszenia nie składasz plików JPK_V7. Jeśli jednak zawiesisz działalność w trakcie miesiąca lub kwartału, za ten okres rozliczeniowy deklarację złożyć musisz. Zawieszenie trwające co najmniej 6 miesięcy powoduje wykreślenie z rejestru czynnych podatników VAT — po wznowieniu zostajesz zarejestrowany ponownie automatycznie, bez składania zgłoszenia VAT-R. Obowiązek prowadzenia księgowości (PKPiR lub ewidencji przychodów) pozostaje, podobnie jak opłacanie należności takich jak podatek od nieruchomości czy od środków transportu.
Co wolno robić w trakcie zawieszenia
Zawieszenie oznacza, że nie możesz prowadzić działalności i osiągać z niej bieżących przychodów. Prawo pozwala jednak na czynności, które chronią firmę: możesz przyjmować należności sprzed zawieszenia, regulować wcześniejsze zobowiązania, sprzedawać własne środki trwałe i wyposażenie oraz zabezpieczać źródła przychodów. Masz też obowiązki — m.in. uczestniczyć w kontrolach i postępowaniach dotyczących firmy, a środki trwałe wyłączone z używania przestają podlegać amortyzacji do czasu wznowienia.